Manchester City znalazł się w centrum największego skandalu w historii Premier League. Niezależna komisja uznała klub winnym 114 ze 115 zarzutów o poważne łamanie przepisów finansowych, o czym liga poinformowała 29 września. Nad mistrzem Anglii wiszą teraz sankcje określane jako potencjalnie rekordowe w światowym futbolu. Sprawa może przy tym wykroczyć poza sport, bo ekipa jest ściśle związana z Abu Zabi.
Werdykt: 114 ze 115 zarzutów
Postępowanie w tej sprawie ciągnęło się latami, a jego korzenie sięgają 2018 roku i ujawnionej wówczas wewnętrznej korespondencji klubu. Formalne zarzuty liga postawiła w 2023 roku, a teraz komisja orzekła, że w sezonach od 2009/2010 do 2017/2018 klub systematycznie obchodził zasady finansowego fair play. Według ustaleń City zawyżał przychody dzięki fikcyjnym umowom sponsorskim, zaniżał koszty i nie współpracował z prowadzącymi dochodzenie. Dla osób śledzących pilka nozna wiadomosci to rozstrzygnięcie natychmiast stało się tematem numer jeden.
Skalę sprawy podkreślił dyrektor generalny Premier League Richard Masters:
«Ta decyzja szczegółowo pokazuje, jak przez niemal dekadę klub systematycznie łamał przepisy Premier League. To najważniejsze rozstrzygnięcie w historii rozgrywek.»
Według doniesień skala rzekomych nieprawidłowości jest ogromna i idzie w setki milionów, a mowa o kwotach przekraczających 900 mln GBP. Najkrócej ustalenia komisji można ująć w kilku punktach:
- 💰 przekroczenie limitów wydatków wyznaczonych przez ligę oraz UEFA
- 📝 fikcyjne kontrakty z partnerami handlowymi zawyżające przychody
- 📉 nierzetelne raporty o dochodach i wydatkach klubu
- 🚫 wielokrotny brak współpracy z ligą podczas dochodzenia
Klub od razu odrzucił werdykt i zapowiedział walkę do końca. Apelację może złożyć w ciągu kilku dni, a kwestię ewentualnych kar rozpatrzy odrębne, niejawne posiedzenie komisji.
«Jesteśmy rozczarowani i zaskoczeni opinią komisji. Uważamy się za niewinnych zarzutów Premier League i będziemy nieustępliwi w dążeniu do apelacji.»
Warto dodać, że postępowanie objęte jest ścisłą poufnością, a wiele istotnych elementów wciąż pozostaje do rozstrzygnięcia. Sam klub przez lata konsekwentnie odrzucał wszelkie oskarżenia i zapowiadał, że oczyści swoje imię.
Czym jest finansowy fair play
Zasady finansowego fair play wprowadziły ligi i federacje, by chronić stabilność ekonomiczną klubów. Reguła jest prosta, bo wydatki nie powinny przewyższać przychodów. Co roku finanse zespołów bada wyspecjalizowana komisja, sprawdzając pensje, transfery i zadłużenie. Za zbyt duże odstępstwa grożą kary, od grzywien po zawieszenie w rozgrywkach.
Jakie sankcje grożą klubowi
Jeśli City przegra apelację, w grę wchodzi kilka rodzajów kar, a eksperci nisko oceniają szanse na obalenie tak obszernego werdyktu. Każda z sankcji uderzyłaby w klub w inny sposób, dlatego warto rozłożyć je na czynniki pierwsze. Skala potencjalnych konsekwencji jest bezprecedensowa i wykracza poza wszystko, co liga stosowała dotychczas:
- 🏦 rekordowa grzywna finansowa, potencjalnie największa w dziejach futbolu
- ➖ odjęcie punktów, nawet na tyle dotkliwe, by oznaczać spadek z ligi
- 🏆 odebranie tytułów zdobytych w okresie naruszeń, choć to rzadkość bez precedensu
- ⚠️ utrata licencji, a w skrajnym wariancie odcięcie od angielskich rozgrywek
Najczęściej liga sięga po grzywny i odjęcie punktów, a przy tak poważnej sprawie mówi się nawet o możliwości utraty kilkudziesięciu oczek. Taki wariant oznaczałby automatyczny spadek do Championship, drugiej klasy rozgrywkowej, choć alternatywą jest rozłożenie kary na kilka sezonów, co zepchnęłoby zespół w środek tabeli. Odebranie mistrzowskich tytułów pozostaje najbardziej radykalną opcją, do której wzywają już niektórzy brytyjscy politycy, przekonując, że stały za nimi trofea należne innym klubom. Cała piłka nożna tabela ostatnich lat wyglądałaby przy takim scenariuszu zupełnie inaczej.
Osobnym zagrożeniem są pozwy rywali, którzy mogą domagać się odszkodowań za straty poniesione przez lata dominacji City. Werdykt otwiera bowiem drogę do wielu procesów ze strony klubów przegrywających w okresie nieprawidłowości. W tle pojawia się też pytanie o europejskie puchary, bo utrata miejsca w elicie oznaczałaby również pożegnanie z rozgrywkami liga mistrzów w piłce nożnej.
Emirackie korzenie klubu
Właścicielem Manchesteru City jest szejk Mansour ibn Zajed Al Nahajan, członek rodziny rządzącej Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Klub należy do jego grupy Abu Dhabi United Group, która przejęła zespół w 2008 roku za około 200 mln GBP. Funkcję przewodniczącego rady pełni z kolei Khaldoon Al Mubarak, dyrektor generalny jednego z największych funduszy inwestycyjnych Emiratów.
Od czasu przejęcia właściciele wpompowali w klub miliardy, a niemal każdy głośny najdrozszy transfer pilka nozna w ich wykonaniu budził pytania o źródła tak potężnego finansowania. Pieniądze szły na gwiazdorskie wzmocnienia, rozbudowę stadionu oraz nowoczesną akademię. Efektem tych nakładów było 26 trofeów, w tym osiem mistrzostw Anglii i triumf w Lidze Mistrzów w 2023 roku. To właśnie dlatego kolejne liga mistrzow tabele oraz krajowe klasyfikacje regularnie otwierała ekipa z Manchesteru.
Wpływ emirackich pieniędzy wykroczył zresztą daleko poza sam klub. Inwestycje właścicieli mocno odmieniły wschodnią część Manchesteru, gdzie powstały nowe osiedla i obiekty. Ten rozwój lokalni samorządowcy wielokrotnie wskazywali jako dowód, że emirat buduje coś więcej niż samą drużynę.
Sportowych emocji dostarcza jednak nie tylko futbol. Fani koszykówki znajdą osobne relacje w naszym dziale z newsami z koszykówki.
Sprawa, która wykracza poza boisko
Ze względu na emirackich właścicieli sprawa zyskała wymiar znacznie szerszy niż sportowy. Media i analitycy wskazują, że jej finał może stać się testem relacji Wielkiej Brytanii z Emiratami, które łączą rozległe interesy gospodarcze. Negatywne rozstrzygnięcie i towarzyszący mu rozgłos mogłyby uderzyć w wizerunek inwestorów z Zatoki oraz rzucić cień na inne projekty. Dla czytelników śledzących liga mistrzów rankingi i losy wielkich klubów to przypomnienie, jak mocno współczesny futbol splata się z polityką i finansami.
Na razie z otoczenia klubu wypowiada się głównie jego kierownictwo, które podtrzymuje, że wierzy w niewinność organizacji. Także trener zespołu wielokrotnie apelował, by z ostatecznymi ocenami wstrzymać się do zamknięcia całej procedury. Apelację rozpatrzy nowy skład komisji, a dopiero potem, na osobnym posiedzeniu, zapadną decyzje o karach. Serwisy publikujące piłka nożna wiadomości sportowe będą więc wracać do tej sprawy jeszcze przez wiele miesięcy.
Emocji tej jesieni nie brakuje zresztą także poza boiskami. Miłośnicy kortów najświeższe materiały znajdą w naszym dziale z newsami z tenisa.
Okiem eksperta
Trudno przecenić wagę tego rozstrzygnięcia, bo dotyczy najbardziej utytułowanego klubu ostatnich lat i wyznaczy standard egzekwowania przepisów finansowych na przyszłość. Nawet jeśli apelacja opóźni finał sprawy, sama skala zarzutów sprawia, że pełne oczyszczenie z nich wydaje się dziś mało prawdopodobne. W praktyce piłka nożna i liga angielska wchodzą w fazę, w której o pozycji klubu zdecydują nie tylko wyniki na boisku, ale i sale sądowe.
Kolejne miesiące pokażą, czy City obroni tytuły i miejsce w elicie, czy zapłaci za lata dominacji najwyższą możliwą cenę. Jedno jest pewne, bo niezależnie od finału ta sprawa na długo zmieni sposób, w jaki liga patrzy na finanse swoich klubów.
