Był 2012 rok. John Graham — kierowca rajdowy, promotor hokejowy i wizjoner w jednej osobie — siedział przy stole negocjacyjnym z marzeniem, które wydawało się niemal w zasięgu ręki: przenieść Phoenix Coyotes do zachodniej Kanady, do prowincji Saskatchewan. Zastępca komisarza NHL Bill Daly odbył spotkania zarówno z grupą Grahama, jak i z władzami Saskatoon. Don Cherry obwieścił w swoim programie Coach’s Corner, że transakcja jest praktycznie dogadana. Kanada wstrzymała oddech.
Nic z tego nie wyszło.
Phoenix Coyotes zostały w Arizonie — od 2014 roku pod szyldem Arizona Coyotes. Historia Saskatoon stała się czymś więcej niż tylko lokalną porażką. To symbol strukturalnej bariery, która od dekad odcina kanadyjskie miasta od ligi, którą Kanada de facto współtworzyła.
Siedem z trzydziestu dwóch
NHL liczy dziś 32 drużyny. Tylko siedem z nich ma siedzibę w Kanadzie. Ta liczba boli — zwłaszcza gdy zestawimy ją z faktem, że hokej na lodzie to w tym kraju religia, nie rozrywka. Quebec był odrzucany w procesie ekspansji dwukrotnie w ciągu zaledwie trzech lat, za każdym razem przegrywając z Las Vegas i Seattle. A Florida Panthers? Zdobyli Puchar Stanleya w 2024 i 2025 roku — drużyna z rynku, gdzie naturalny lód to egzotyka.
Saskatoon miało argumenty. Gospodarka prowincji Saskatchewan rosła w tamtym okresie o blisko 3%, co plasowało ją na drugim miejscu w kraju, tuż za Albertą. Miasto rozrosło się z ośrodka poniżej 200 tysięcy mieszkańców do 230 tysięcy. Lokalna hala mieściła 15 200 widzów, a Saskatoon gościło już wcześniej kilka meczów pokazowych z udziałem klubów NHL. Fundament gospodarczy — potaż, uran, przemysł naftowy, rolnictwo — był solidny. Żadnej spekulatywnej bańki.
Liga wybrała inaczej. Dlaczego?
Odpowiedź tkwi w strukturze własności i siatce interesów finansowych, które rządzą NHL od środka. Wśród częściowych akcjonariuszy ligi znajdziemy same kanadyjskie marki: Tim Hortons, Canadian Tire, Ford of Canada, Rogers, Bell, Bank of Nova Scotia oraz Kraft. Rogers Communications kontroluje znaczną część kanadyjskiego rynku praw telewizyjnych do rozgrywek NHL. BCE i Rogers wspólnie posiadają pakiet większościowy w Toronto Maple Leafs. Nowy kanadyjski klub to potencjalny konkurent — dla oglądalności, dla sponsorów, dla wyceny istniejących franczyz.
Jedynym wymiernym sukcesem ostatnich lat było przeniesienie Atlanty Thrashers do Winnipeg i przemianowanie ich na Jets. Jeden przypadek na całą dekadę. Komisarz Gary Bettman niezmiennie kieruje wzrok ligi ku południu Stanów Zjednoczonych — większe rynki, niższe podatki, a walka o widza przynajmniej w teorii łatwiejsza.
Kanada ma hokej we krwi. NHL ma w głowie bilans. Na razie bilans wygrywa.
