„30 czerwca doszli do porozumienia z Toronto Raptors” — tak w skrócie opisano moment, w którym Los Angeles Clippers i Toronto Raptors uzgodniły transfer Kawhiego Leonarda. Minął ponad miesiąc, a transakcja wciąż wisi w powietrzu. Powód jest prosty: NBA sprawdza, czy Clippers nie przekazywali Leonardowi dodatkowych milionów dolarów poza oficjalnym kontraktem, korzystając z firm współpracujących z klubem.
W centrum sprawy są dwie firmy. Pierwsza to Aspiration, z umową wartą 28 mln dolarów. Druga to Daktronics, producent ekranu w hali Intuit Dome, gdzie Clippers rozgrywają swoje meczy domowe. Mimo to 35-letni Leonard, jak donosi Jake Fischer, wciąż liczy na to, że zdąży dołączyć do Raptors przed startem obozu przygotowawczego.
Komisarz Adam Silver mówił w połowie lipca, że kancelaria prowadząca śledztwo zebrała już większość materiałów i teraz je analizuje. Silver chciałby zamknąć sprawę zanim zacznie się sezon. Clippers z kolei szykują się na możliwość walki w arbitrażu — na wypadek, gdyby sankcje okazały się zbyt surowe albo oparte na niewystarczających dowodach.
Historia sięga 2019 roku
Leonard zdobył mistrzostwo NBA z Toronto Raptors w 2019 roku i został MVP finałów. Po tym sezonie podpisał kontrakt z Clippers — a liga już wtedy sprawdzała sygnały, że jego wujek i doradca Dennis Robertson miał domagać się dla niego korzyści niezgodnych z przepisami. Wówczas NBA nie znalazła dowodów, że Clippers spełnili niedozwolone żądania.
12 sierpnia 2021 roku Clippers podpisali z Leonardem czteroletnie przedłużenie kontraktu warte około 176 mln dolarów. Miesiąc później firma należąca do właściciela klubu Steve’a Ballmera zobowiązała się zainwestować 50 mln dolarów w Aspiration. Dwa tygodnie po tej inwestycji Clippers ogłosili z Aspiration partnerstwo warte około 300 mln dolarów, rozpisane na 23 lata. Firma szybko stała się jednym z najważniejszych partnerów powstającej hali Intuit Dome.
W listopadzie 2021 roku powstała spółka KL2 Aspire LLC związana z Leonardem. Od kwietnia 2022 roku obowiązywała jego czteroletnia umowa z Aspiration o wartości 28 mln dolarów. We wrześniu 2024 roku dziennikarz Pablo Torre opublikował materiał, według którego Leonard miał otrzymać te 28 mln dolarów w ciągu czterech lat. Byli pracownicy Aspiration opisywali tę umowę jako tzw. „no-show” — Leonard miał dostawać pieniądze bez żadnej normalnej aktywności reklamowej.
Sprawa robi się jeszcze bardziej pokręcona, gdy dodać do niej Dennisa Wonga, mniejszościowego udziałowca Clippers. Wong zainwestował około 1,99 mln dolarów w Aspiration w momencie, gdy firma już tonęła w problemach finansowych. Dziewięć dni po tej inwestycji Aspiration wypłaciła Leonardowi zaległe 1,75 mln dolarów. Firma ostatecznie ogłosiła bankructwo, a jej współzałożyciel Joe Sanberg przyznał się do oszustw na kwotę przekraczającą 248 mln dolarów.
NBA formalnie ruszyła ze śledztwem we wrześniu 2025 roku. Śledczy zdążyli już przesłuchać Leonarda, Ballmera, Dennisa Robertsona, przedstawicieli Clippers oraz osoby związane z Aspiration.
Co miałoby trafić do Toronto
W minionym sezonie Leonard zagrał w 65 spotkaniach, notując średnio 27,9 punktu, 6,4 zbiórki i 3,6 asysty. Clippers i tak odpadli już w play-inach. Zgodnie z uzgodnionym transferem Toronto miałoby oddać za Leonarda Brandona Ingrama, Gradeya Dicka, niechronione wybory pierwszej rundy draftu 2031 i 2033, prawo do zamiany picków w 2027 roku oraz dwa wybory drugiej rundy.
Dziewięć dni po uzgodnieniu transferu wymianę zamrożono — Toronto dowiedziało się, że przejęłoby na siebie ryzyko konsekwencji śledztwa dotyczącego zawodnika i jego kontraktu. Na początku sierpnia Pablo Torre opublikował kolejny materiał, tym razem o nieujawnionej wcześniej, wielomilionowej umowie sponsorskiej Leonarda z Daktronics. Jedna z osób pracujących przy projekcie hali Intuit Dome twierdziła, że pieniądze miały płynąć od Clippers przez Daktronics do Leonarda. Marc Stein i Jake Fischer piszą, że kancelaria prowadząca dochodzenie dla NBA już wcześniej analizowała relacje Leonarda z Daktronics oraz jego związki z klubem piłkarskim Rhode Island FC.
CBA NBA przewiduje za obchodzenie salary cap m.in. wysoką grzywnę dla klubu, utratę wyborów draftu, możliwość unieważnienia kontraktu zawodnika oraz karę finansową dla samego gracza. Kara dla klubu za naruszenie przepisów dotyczących niedozwolonych umów może wynieść nawet 7,5 mln dolarów. Wobec zawodnika CBA przewiduje z kolei możliwość unieważnienia kontraktu, grzywnę do 350 tys. dolarów oraz zwrot niedozwolonych korzyści.
Obecny kontrakt Leonarda obowiązuje jeszcze jeden sezon — ma w nim zarobić 50,3 mln dolarów. Według ESPN, jeśli strony nie dojdą do porozumienia, cała sprawa może przeciągnąć się nawet do 2027 roku.
