Rosyjski miliarder, kt\u00f3rego chemiczne imperium zasila machin\u0119 wojenn\u0105 Kremla, przez lata kr\u0119ci\u0142 si\u0119 w samym sercu Formu\u0142y 1. Dzi\u015b jego obecno\u015b\u0107 na torze wystarczy, by uruchomi\u0107 \u015bledztwo. Dmitrij Mazepin, 58-letni oligarcha wart obecnie 1,3 mld dolar\u00f3w, jeszcze kilka lat temu figurowa\u0142 w rankingu „Forbesa” z maj\u0105tkiem przekraczaj\u0105cym 7 mld dolar\u00f3w. Jego firma Uralchem produkuje chemikalia wykorzystywane do wytwarzania materia\u0142\u00f3w wybuchowych trafiaj\u0105cych do rosyjskiej amunicji. Cie\u0144 tego biznesu wci\u0105\u017c jednak k\u0142adzie si\u0119 na padoku najszybszej serii wy\u015bcigowej \u015bwiata.<\/p>\n
Historia Mazepina w F1 zacz\u0119\u0142a si\u0119 od pieni\u0119dzy, a sko\u0144czy\u0142a afer\u0105. Wiosn\u0105 2022 roku, tu\u017c po rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119, zesp\u00f3\u0142 Haas natychmiast zerwa\u0142 umow\u0119 sponsorsk\u0105 z jego firm\u0105 Uralkali \u2013 kontrakt wart by\u0142 rocznie oko\u0142o 30 mln dolar\u00f3w. Razem z pieni\u0119dzmi znikn\u0105\u0142 te\u017c kierowca: Haas po\u017cegna\u0142 si\u0119 z synem oligarchy, Nikit\u0105 Mazepinem, kt\u00f3ry w ca\u0142ym sezonie 2021 nie zdoby\u0142 ani jednego punktu. W serialu „Drive to survive” Mazepin senior, zapytany wprost o finansowanie zespo\u0142u, odpowiedzia\u0142 kr\u00f3tko: „Nie jestem bohaterem”.<\/p>\n
Za kulisami relacje z Haasem wygl\u0105da\u0142y du\u017co gorzej, ni\u017c sugerowa\u0142y oficjalne komunikaty. Gunther Steiner, \u00f3wczesny szef zespo\u0142u, opisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce „\u017bycie dla jazdy. Rok z \u017cycia szefa zespo\u0142u F1”, jak Mazepin potrafi\u0142 grozi\u0107 ekipie wprost: „Co si\u0119 dzieje z moim synem?! Je\u015bli nic si\u0119 nie zmieni, to wezw\u0119 prawnik\u00f3w i wstrzymam finansowanie zespo\u0142u”. Steiner przyzna\u0142 te\u017c, \u017ce utrzymanie Uralkali jako sponsora po wybuchu wojny oznacza\u0142oby dla zespo\u0142u „ukrzy\u017cowanie” przez media, kibic\u00f3w i FIA.<\/p>\n
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce temat Mazepina w F1 jest zamkni\u0119ty raz na zawsze. Do 2025 roku. Wtedy oligarcha pojawi\u0142 si\u0119 na zimowych testach F1 w Bahrajnie i wywo\u0142a\u0142 natychmiastow\u0105 afer\u0119. Formu\u0142a 1 wszcz\u0119\u0142a dochodzenie, pr\u00f3buj\u0105c ustali\u0107, kto przekaza\u0142 mu przepustk\u0119 wst\u0119pu. Tropy prowadzi\u0142y do zespo\u0142u Alpine, kt\u00f3rym zarz\u0105dza\u0142 w\u00f3wczas Oliver Oakes \u2013 wcze\u015bniej szef zespo\u0142u HiTech, nale\u017c\u0105cego niegdy\u015b do Mazepina jeszcze z czas\u00f3w start\u00f3w Nikity. Po wybuchu wojny to w\u0142a\u015bnie Oakesowi Mazepin sprzeda\u0142 swoje udzia\u0142y w HiTech.<\/p>\n
Oakes t\u0142umaczy\u0142 si\u0119 w rozmowie z ESPN, nie kryj\u0105c bliskiej znajomo\u015bci z Rosjaninem: „Powiedzia\u0142em mu 'dzie\u0144 dobry’, ale z nim nie rozmawia\u0142em. Tak, jest moim przyjacielem, dzia\u0142ali\u015bmy wsp\u00f3lnie w HiTech”. Sprawa nabra\u0142a wagi, bo HiTech w tym samym roku aspirowa\u0142 do do\u0142\u0105czenia do stawki F1 w kolejnym sezonie i z\u0142o\u017cy\u0142 w FIA aplikacj\u0119 wraz z planem rozbudowy fabryki. Zesp\u00f3\u0142 przekonywa\u0142, \u017ce ma ju\u017c podpisany kontrakt na dostawy silnik\u00f3w z Mercedesem \u2013 producentem, kt\u00f3rego relacje z rodzin\u0105 Mazepin\u00f3w si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119biej, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. To Mercedes u\u017cycza\u0142 niegdy\u015b bolidu, kt\u00f3ry Mazepin senior kupi\u0142 za kilkana\u015bcie milion\u00f3w dolar\u00f3w, by jego syn m\u00f3g\u0142 odbywa\u0107 prywatne testy, a rol\u0119 instruktora podczas tych sesji pe\u0142ni\u0142 rezerwowy kierowca Mercedesa, Esteban Ocon.<\/p>\n
HiTech twierdzi\u0142, \u017ce za inwestycj\u0105 w aplikacj\u0119 do F1 stoi kazachski miliarder W\u0142adimir Kim. Michael Schmidt, dziennikarz „Auto Motor und Sport”, nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 obawy w padoku: „Formu\u0142a 1 obawia si\u0119, \u017ce Dmitrij Mazepin, jako poprzedni w\u0142a\u015bciciel zespo\u0142u, mo\u017ce sta\u0107 za kazachskimi pieni\u0119dzmi. Je\u015bli istnieje cho\u0107by najmniejsze podejrzenie, \u017ce w gr\u0119 wchodzi\u0107 mog\u0105 rosyjskie pieni\u0105dze, FIA r\u00f3wnie\u017c wyci\u0105gnie wtyczk\u0119 i nie zgodzi si\u0119 na akces HiTech do F1”. Ostatecznie F1 uzna\u0142a, \u017ce Mazepin pr\u00f3buje wej\u015b\u0107 do serii tylnymi drzwiami, a Kim jest jedynie „s\u0142upem” \u2013 aplikacj\u0119 HiTech odrzucono.<\/p>\n
To nie pierwsza pr\u00f3ba Mazepina, by zdoby\u0107 w\u0142asny zesp\u00f3\u0142 w F1. Ju\u017c w po\u0142owie 2018 roku by\u0142 bliski przej\u0119cia podupadaj\u0105cego Force India, rywalizuj\u0105c w\u00f3wczas z miliarderem Lawrence’em Strollem. Chcia\u0142 kupi\u0107 zesp\u00f3\u0142 poprzez Uralkali, a po przegranej skierowa\u0142 spraw\u0119 do s\u0105du w Londynie, zarzucaj\u0105c Brytyjczykom, \u017ce proces przej\u0119cia by\u0142 „nieuczciwy” i „przeprowadzony w spos\u00f3b niew\u0142a\u015bciwy”. S\u0105d odrzuci\u0142 wszystkie jego roszczenia. Stroll tymczasem zainwestowa\u0142 w klub kilkaset milion\u00f3w dolar\u00f3w, zamieniaj\u0105c Force India w Aston Martin.<\/p>\n
Poza torami wy\u015bcigowymi \u015blady Mazepina prowadz\u0105 prosto na Kreml. Widziano go tam na kilka dni przed wybuchem wojny w Ukrainie, a tak\u017ce w dniu samej inwazji. Biuro prasowe Putina t\u0142umaczy\u0142o oficjalnie, \u017ce rozmowy dotyczy\u0142y sytuacji na rynku nawoz\u00f3w i jej wp\u0142ywu na ceny \u017cywno\u015bci.<\/p>\n
Fortuna Mazepina od pocz\u0105tku by\u0142a mocno spleciona z rosyjskim pa\u0144stwem. Na pocz\u0105tku lat 2000., pracuj\u0105c jako urz\u0119dnik pa\u0144stwowy, zablokowa\u0142 prywatyzacj\u0119 Wschodniej Kompanii Paliwowej. Kluczowy zakup jego kariery \u2013 przej\u0119cie Uralkali \u2013 sfinansowa\u0142 pa\u0144stwowy bank VTB kwot\u0105 4,5 mld dolar\u00f3w. Firma wycofa\u0142a si\u0119 z londy\u0144skiej gie\u0142dy w 2015 roku, a w grudniu 2017 roku zarz\u0105d zdecydowa\u0142 o wyj\u015bciu r\u00f3wnie\u017c z gie\u0142dy w Moskwie. W tym czasie zad\u0142u\u017cenie Uralkali wobec Sberbanku si\u0119ga\u0142o 2,46 mld dolar\u00f3w, a \u0142\u0105czna suma wierzytelno\u015bci przekracza\u0142a 5 mld dolar\u00f3w. Mimo to biznes wci\u0105\u017c generuje ogromne zyski \u2013 w 2025 roku wynios\u0142y one 2,15 mld euro netto.<\/p>\n
Do imperium Mazepina trafi\u0142 te\u017c zak\u0142ad TogliattiAzot. Rosyjskie organy \u015bcigania oskar\u017cy\u0142y jego by\u0142ych w\u0142a\u015bcicieli i mened\u017cer\u00f3w, W\u0142adimira i Siergieja Mach\u0142aj\u00f3w, o wyprowadzanie pieni\u0119dzy z przedsi\u0119biorstwa poprzez sprzeda\u017c amoniaku i karbamidu za granic\u0105 po zani\u017conych cenach. W 2019 roku Mach\u0142ajowie zostali skazani, a dwa lata p\u00f3\u017aniej uznani za bankrut\u00f3w \u2013 co otworzy\u0142o Mazepinowi drog\u0119 do przej\u0119cia zak\u0142adu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rosyjski miliarder Dmitrij Mazepin, kt\u00f3rego chemiczne imperium zasila wojn\u0119 w Ukrainie, latami kr\u0105\u017cy\u0142 wok\u00f3\u0142 F1. Jego wizyta w Bahrajnie w 2025 roku wywo\u0142a\u0142a \u015bledztwo w padoku.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5498,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"1","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-5499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-formula1"],"acf":[],"yoast_head":"\n